Μια εξέλιξη που αλλάζει την εικόνα για την Κύπρο καταγράφουν τα νεότερα στοιχεία της Eurostat: το νησί βρέθηκε στη δεύτερη υψηλότερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις πρώτες άδειες διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, όταν οι αριθμοί συγκρίνονται με τον πληθυσμό κάθε χώρας.
Το 2025 εκδόθηκαν στην Κύπρο 47 πρώτες άδειες διαμονής ανά 1.000 κατοίκους. Μόνο η Μάλτα βρέθηκε ψηλότερα, με 57 άδειες ανά 1.000 κατοίκους, ενώ η Πορτογαλία ακολούθησε με 27. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μόλις 9 άδειες ανά 1.000 κατοίκους — περίπου πέντε φορές χαμηλότερος από την κυπριακή αναλογία.
Η σύγκριση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος εξαιτίας του μικρού πληθυσμού της Κύπρου. Και πίσω από την εντυπωσιακή επίδοση δεν υπάρχει ένας μόνο λόγος. Υπάρχουν δύο βασικές δυνάμεις που推动ούν την εικόνα: η εργασία και, με θεαματική άνοδο, η εκπαίδευση.
Οι άδειες για εργασία έφτασαν τις 25.168, σημειώνοντας αύξηση 19,3%. Όμως το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη εντύπωση αφορά τις σπουδές: 9.401 άδειες εκδόθηκαν για λόγους εκπαίδευσης, καταγράφοντας άλμα 171,9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Αυτό είναι το μεγάλο μήνυμα των αριθμών. Η Κύπρος δεν λειτουργεί πλέον μόνο ως προορισμός εργαζομένων από χώρες εκτός ΕΕ. Ενισχύει σημαντικά και τον ρόλο της ως προορισμός για διεθνείς φοιτητές. Η επίδραση δεν περιορίζεται στα πανεπιστήμια και στα ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα· συνδέεται επίσης με τη στέγαση, τις υπηρεσίες, την κατανάλωση και συνολικά με την τοπική οικονομική δραστηριότητα.
Στις υπόλοιπες κατηγορίες, οι άδειες για οικογενειακούς λόγους ανήλθαν σε 5.307, μειωμένες κατά 5,9%, ενώ οι άδειες για άλλους λόγους έφτασαν τις 6.031, καταγράφοντας πτώση 40,2%.
Η συνολική ευρωπαϊκή εικόνα είναι εξίσου αποκαλυπτική. Οι χώρες της ΕΕ εξέδωσαν περίπου 3,9 εκατομμύρια πρώτες άδειες διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών το 2025, τον υψηλότερο αριθμό από τότε που ξεκίνησε η σχετική καταγραφή, το 2008. Σε σχέση με το 2024, η αύξηση ήταν 10,1%. Τα στοιχεία δημοσιεύθηκαν στις 11 Σεπτεμβρίου 2026.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εργασία ήταν ο κυρίαρχος λόγος έκδοσης άδειας. Περίπου 1,3 εκατομμύρια άδειες, δηλαδή το 33,6% του συνόλου, αφορούσαν εργασία — αύξηση 16,1% σε σχέση με το 2024. Ακολούθησαν οι οικογενειακοί λόγοι με 28,1%, οι άλλοι λόγοι, στους οποίους περιλαμβάνεται και η διεθνής προστασία, με 22,8%, και η εκπαίδευση με 15,5%.
Μόνο σε τρεις χώρες ήταν η εκπαίδευση ο συχνότερος λόγος χορήγησης άδειας: στην Ιρλανδία, όπου αντιστοιχούσε στο 47,6% όλων των αδειών, στη Δανία με 36,7% και στη Γαλλία με 31,4%. Σε απόλυτους αριθμούς, οι δημοφιλέστεροι προορισμοί για φοιτητές εκτός ΕΕ ήταν η Γαλλία με 118.404 άδειες, η Γερμανία με 112.500 και η Ισπανία με 105.419.
Όσο για τον συνολικό αριθμό των πρώτων αδειών, στην κορυφή βρέθηκαν η Ισπανία με 635.438, η Γερμανία με 605.292, η Πολωνία με 467.314, η Ιταλία με 433.099 και η Γαλλία με 377.462. Οι πέντε χώρες συγκέντρωσαν συνολικά το 65,2% όλων των πρώτων αδειών που εκδόθηκαν στην ΕΕ. Η Κύπρος δεν βρίσκεται στις πρώτες θέσεις σε απόλυτους αριθμούς, κάτι αναμενόμενο λόγω του μεγέθους του πληθυσμού της.
Στις μεγαλύτερες ομάδες υπηκόων που έλαβαν πρώτη άδεια διαμονής στην ΕΕ το 2025 περιλαμβάνονταν οι Ουκρανοί με 335.100 άδειες, οι Ινδοί με 227.600 και οι Μαροκινοί με 202.100.
Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη λεπτομέρεια που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στους εντυπωσιακούς αριθμούς. Η «πρώτη άδεια διαμονής» δεν σημαίνει αυτομάτως ότι πρόκειται για το σύνολο των ανθρώπων που εισήλθαν σε μια χώρα ούτε για όλους όσοι ζουν ήδη νόμιμα στην Ευρώπη. Πρόκειται για άδειες που εκδόθηκαν για πρώτη φορά και επιτρέπουν τη νόμιμη διαμονή για τους λόγους που καταγράφει η Eurostat.
Επιπλέον, οι άνθρωποι που βρίσκονται στην ΕΕ υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας εξαιτίας της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία δεν περιλαμβάνονται στα συγκεκριμένα στοιχεία, καθώς καταγράφονται ξεχωριστά. Η συζήτηση για το τι ακριβώς σημαίνει η κυπριακή άνοδος μόλις ανοίγει — και οι επόμενοι αριθμοί αναμένεται να παρακολουθηθούν με ιδιαίτερη προσοχή.
